ಬೆಂಗಳೂರು ಎಂದರೆ ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅದ್ದೂರಿ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಅದು “ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗ”. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಇದು ನಗರದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈಭವದ ಪ್ರತೀಕ.

ಕರಗದ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ

ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಂಡವರು ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣ ಮಾಡುವಾಗ ದ್ರೌಪದಿಯು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಳು. ಆಗ ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ‘ವೀರಕುಮಾರರು’ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ದ್ರೌಪದಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಾಗ, ಈ ವೀರಕುಮಾರರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ದ್ರೌಪದಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಸಂಕೇತವೇ ಈ ಕರಗ.

ಧರ್ಮರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಂಟು

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತಿಗಳರಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಈ ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಅಪರೂಪದ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕರಗ ಹೊರುವ ಅರ್ಚಕರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ಕರಗ ಹೊರುವ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಇಂದಿಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಹಸಿ ಕರಗ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಆಚರಣೆಗಳು

ಕರಗ ಉತ್ಸವವು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು “ಹಸಿ ಕರಗ”.

ಹಸಿ ಕರಗ: ಮುಖ್ಯ ಕರಗ ನಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಸಂಪಂಗಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರಗವನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೀರಕುಮಾರರ ಸೇವೆ: ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು “ಗೋವಿಂದ… ಗೋವಿಂದ…” ಎಂಬ ಉದ್ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ವೀರಕುಮಾರರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವ ದೃಶ್ಯ ಮೈನವಿರೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ಸಂಕೇತ: ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗದ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದು ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಕರಗವು ಸಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮಸ್ತಾನ ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆದುಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ.

ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆ

ಕರಗವನ್ನು ಹೊರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದನ್ನು ಬೀಳದಂತೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ದೈವಶಕ್ತಿಯೇ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕರಗವು ದ್ರೌಪದಿ ದೇವಿಯ ಸಾಕಾರ ರೂಪವೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ರಸ್ತೆ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಕರಗವನ್ನು ನೋಡಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಜಮಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಕರಗವು ನಗರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧಿ ತರಲಿ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಆಶಯ.

ಈ ಬಾರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗವನ್ನು ‘ಬ್ರಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತೆ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಕಂಪಿನ ನಡುವೆ ಸಾಗುವ ದ್ರೌಪದಿಯ ಹಾದಿ! ನಿಮ್ಮ ಏರಿಯಾಕ್ಕೆ ಕರಗ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು ಕರಗ ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮರುದಿನ ಸೂರ್ಯೋದಯದವರೆಗೂ ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ (Pete Areas) ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಕರಗಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿರುವ ಕರಗ ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಸವದ ಪೂರ್ಣ ‘ರೂಟ್ ಮ್ಯಾಪ್’ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಕರಗ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಹಂತ ಹಂತದ ಮಾರ್ಗ (Procession Route):

ಪ್ರಾರಂಭ – ಧರ್ಮರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (ತಿಗಳರಪೇಟೆ): ಸರಿಯಾಗಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಚಕರು ಕರಗ ಹೊತ್ತು ದೇಗುಲದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕರಗದ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೊದಲ ಹಂತ.
ನಗರ್ತಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ ಪೇಟೆ: ದೇಗುಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕರಗವು ಮೊದಲು ನಗರ್ತಪೇಟೆಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿಯಾದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣಿಗಾರಪೇಟೆ: ಇಲ್ಲಿಂದ ಕರಗವು ಗಣಿಗಾರಪೇಟೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇಗುಲಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅವೆನ್ಯೂ ರಸ್ತೆ (ದೊಡ್ಡಪೇಟೆ): ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಅವೆನ್ಯೂ ರಸ್ತೆಯು ಕರಗದ ದಿನದಂದು ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರಗವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಕಾದು ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮಸ್ತಾನ ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾ (ಕಾಟನ್ ಪೇಟೆ): ಇದು ಕರಗದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ನಿಲ್ದಾಣ. ಧರ್ಮ ಸಮನ್ವಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕರಗವು ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರಳೇಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಬಾಲೆಪೇಟೆ: ಇಲ್ಲಿಂದ ಕರಗವು ಬಾಲೆಪೇಟೆ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಕುಂಬಾರಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಸೂರುಪೇಟೆ: ಮುಂಜಾನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಕರಗವು ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, ಭಕ್ತರ ಆರತಿ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗೊಲ್ಲರಪೇಟೆ: ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗೊಲ್ಲರಪೇಟೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಮರಳಿ ತಿಗಳರಪೇಟೆಯ ಮೂಲ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

ಮಸ್ತಾನ ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾ ಭೇಟಿ: ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಮೆರುಗು. ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕರಗವು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪಂಗಿ ಕೆರೆಯ ನಂಟು: ಹಸಿಕರಗದ ದಿನದಂದು ಸಂಪಂಗಿ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೂಜೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.
ವೀರಕುಮಾರರ ಸಾಹಸ: ಕೆಂಪು ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು “ಗೋವಿಂದ ಗೋವಿಂದ” ಎನ್ನುತ್ತಾ ಸಾಗುವ ವೀರಕುಮಾರರು ಕರಗಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚದಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

2026ರ ಈ ಕರಗ ಮಹೋತ್ಸವವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಸುಗಂಧದ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಲಿದೆ.

ದೀಪಾಲಂಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು (Top Lighting Spots):

ಹಡ್ಸನ್ ವೃತ್ತ (Hudson Circle): ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಾದರಿಯ ಬೃಹತ್ ದೀಪಾಲಂಕಾರ.
ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸರ್ಕಲ್: ಕರಗ ಸಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳಗುವ ತಾಣ.
ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಜೆಸಿ ರಸ್ತೆ: ಈ ಬಾರಿ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಲೇಸರ್ ಶೋ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೂಚನೆ:

ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ (Parking): ಬನ್ನಪ್ಪ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಬಳಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಯ: ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ರಿಂದ 7 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.